|
پيچيدگي هاي فرايند انتخاب رييس جمهور در آمريكا سبب شده است كه رسانه ها معمولاً از خير تشريح اين نظام انتخاباتي براي عموم بگذرند و در نتيجه كمتر كسي حتي از خواص را مي توان يافت كه بتواند به درستي اين فرايند را توضيح دهد. جاي خالي اين مطالب انگيزه اي بود براي نوشتن اين سطور. اولين مرحله انتخاب رييس جمهور ، انتخابات درون حزبي مي باشد، يعني كساني كه در يك حزب نامزد رياست جمهوري هستند ، برنامه هاي سياسي ، اقتصادي ، اجتماعي و ... خود را به حزب عرضه مي كنند و انتخابات درون حزبي بين كانديداهاي همان حزب با حضور آن دسته از طرفداران حزب كه داراي حق رأي هستند برگزار مي شود. اين انتخابات در ايالت هاي بزرگ به همين صورت مرسوم و در ايالت هاي كوچك تر به شكل يك مجلس عمومي برگزار مي شود. يعني طرفداران حزب در يك سالن جمع مي شوند و كانديداهاي رياست جمهوري آن حزب به سخنراني و ارايه برنامه هاي خود مي پردازند. پس از آن از طرفداران هريك از نامزد ها خواسته مي شود كه در يك گوشه از سالن جمع شوند و سپس افراد شمارش شده و نتيجه به شوراي مركزي حزب ارسال مي شود. شوراي مركزي با جمع بندي آراي كانديداها در ايالت هاي مختلف ، نامزد نهايي خود را جهت حضور در انتخابات سراسري معرفي مي نمايد. مردم آمريكا هر چهار سال يكبار در روز سه شنبه اي كه بين دوم تا هشتم نوامبر واقع شده باشد به پاي صندوق هاي رأي مي روند و به نامزدهاي مورد نظر خود براي پست هاي رياست جمهوري ، معاونت رييس جمهور و كالج انتخاباتي رآي مي دهند. مردم هريك از ايالت هاي 50 گانه آمريكا بين 3نفر (در 6 ايالت ) تا 55 نفر (در ايالت كاليفرنيا ) را براي كالج انتخاباتي گزينش مي كنند.( در مجموع 538 نفر) رأي دادن مردم به رييس جمهور و معاون وي كاملاً نمادين است و هيچ تأثيري در سرنوشت حكومت ندارد، بلكه وظيفه انتخاب رييس جمهور و معاون وي به عهده مجمعي به نام كالج انتخاباتي گذاشته شده است. اعضاي كالج در روز دوشنبه اي كه بين 13 تا 19 دسامبر واقع شده باشد و در محل اقامت خود به رييس جمهور منتخب خود و معاون وي رأي مي دهند كه گاهي رييس جمهور منتخب كالج با رييس جمهور منتخب مردم متفاوت مي شود. ششم ژانويه در جلسه مشترك دو مجلس سنا و كنگره رأي ها گشوده شده و آراء قرائت و محاسبه مي شود. اگر اشخاصي حائز اكثريت آراء براي منصب رياست جمهوري و معاونت وي شدند كه كار تمام است ، ليكن اگر هيچكس به اكثريت نرسيده بود ، كنگره ، رييس جمهور و سنا معاون وي را در همان مجلس انتخاب مي نمايند.(البته چون رأي اعضاي كالج انتخاباتي مشخص است و هركدام نماينده حزب خاصي هستند ، معمولاً در هنگام اعلام نتيجه رأي مردم براي تعيين اعضاي كالج ، رييس جمهور معرفي مي شود و كسي منتظر روز رأي دادن اعضاي كالج و اعلام نتيجه آن توسط مجلس كنگره و سنا نمي ماند.) معاون رييس جمهور وظيفه خاصي را به عهده ندارد و فقط در صورت فوت ، بركناري يا بيماري منجر به از كارافتادگي رييس جمهور، وي تا پايان دوره قانوني رييس جمهور كشور مي شود. علاوه بر اين معاون رييس جمهور رياست مجلس سنا را نيز بر عهده دارد كه البته تا حدودي تشريفاتي است و معمولاً وي در جلسات سنا شركت نمي كند و فقط در صورتي كه براي تصويب طرحي ، آراي نمايندگان مساوي شود، رأي وي سرنوشت طرح را روشن خواهد كرد. رييس جمهور آمريكا علاوه بر رياست قوه مجريه ، رياست قوه مقننه را نيز عهده دار است و حق وتوي مصوبات كنگره را دارد و به نوعي رياست قوه قضاييه را با انتخاب اعضاي شوراي عالي قضايي و اختيار عفو مجرمان به عهده دارد. از آن سو كنگره حق استيضاح وي و شوراي عالي قضايي حق اعلام جرم و رسيدگي به شكايات عليه وي را دارد. حجت مدرسي |
|